Wrześniowa nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych rozszerzyła uprawnienia Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) przy kontrolach, wprowadziła nowe postępowanie wyjaśniające oraz zmieniła definicję żywności zafałszowanej. Ponadto, do katalogu przestępstw zostało dodane umyślne wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności w celu osiągania korzyści majątkowej.

Poniżej zostaną zwięźle przedstawione najważniejsze elementy nowelizacji. 

Szersze uprawnienia przy kontrolach. Nowe postępowanie wyjaśniające.

Jedną z ważniejszych zmian jest rozszerzenie katalogu uprawnień Inspekcji przy kontrolach - zgodnie z treścią znowelizowanego art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy organ kontroli oraz upoważnieni pracownicy są uprawnieni do "żądania udostępnienia dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną, informatycznych nośników danych, innych urządzeń zawierających dane informatyczne lub systemów teleinformatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów teleinformatycznych, które są własnością innego podmiotu i zawierają dane jednostki kontrolowanej w zakresie objętym przedmiotem kontroli i do których jednostka kontrolowana ma dostęp". To oznacza, że IJHARS w trakcie kontroli może żądać chociażby wiadomości e-mail. 

Ponadto, do zmienionej ustawy dodano nowy rozdział 4b, w którym uregulowano postępowanie wyjaśniające, które organ może wszcząć także bez wcześniejszej kontroli (art. 39f ust. 2). Zgodnie z treścią ustawy, nowe postepowanie ma na celu "ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przepisów określających zakres i sposób udostępniania informacji na temat artykułów rolno-spożywczych oraz ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za to naruszenie" (art. 39f ust. 3). Ma ono nie trwać dłużej niż 30 dni od dnia jego wszczęcia (art. 39f ust. 4). Co istotne, organ może złożyć pisemne żądanie "w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia tego postępowania [...] do podmiotu przetwarzającego dane podmiotu wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze za pośrednictwem strony internetowej podmiotu przetwarzającego te dane [...] udostępnienia przez ten podmiot w wyznaczonym terminie informacji umożliwiających identyfikację podmiotu wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze" - takich jak imię, nazwisko, adres, miejsce zamieszkania albo nazwę, adres i siedzibę (art. 39f ust. 5). Zwiększono zatem możliwości kontroli rynku internetowego.

Zmiana pojęcia żywności zafałszowanej. Nowe przestępstwo.

Nowelizacja objęła także definicję żywności zafałszowanej. Artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym jest produkt, który jest:

"bez oznakowania wymaganego w przepisach dotyczących jakości handlowej"

lub

"którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej"

lub

"w którego oznakowaniu podano:

- nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej albo niezgodną z prawdą lub

- niezgodne z prawdą dane w zakresie jego pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto, klasy jakości handlowej, odmiany lub typu handlowego",

lub

"w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące jego oznakowania, powodujące ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości - jeżeli te zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych".

Innymi słowy, produktem zafałszowanym jest taki, który nie ma wskazanych podstawowych informacji, takich jak nazwa, skład, termin przydatności do spożycia czy też data minimalnej trwałości. To oznacza, że poprzednia wersja tego pojęcia została nieco uporządkowana i rozszerzona. 

Jedną z najciekawszych zmian jest nowy rodzaj przestępstwa, czyli tzw. oszustwo żywnościowe. Zgodnie z dodanym art. 39k ust. 1 "Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku". Co ważne, jeżeli produkty zafałszowane są znacznej wartości, sprawca podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Poza tym rozszerzono zakres możliwości przeprowadzania przez IJHARS kontroli granicznej żywności importowanej spoza krajów UE.

Nowelizacja weszła w życie 16 września 2026 r.

Artykuł nie odpowiada na Twoje pytanie?

Stan prawny aktualny na dzień: 4 października 2026 r.  

Pamiętaj! Artykuł nie wyczerpuje w całości zagadnienia i może się okazać, że pominięte kwestie okażą się kluczowe. W razie jakichkolwiek wątpliwości zachęcamy do skorzystania z pierwszej bezpłatnej konsultacji z adwokatem. 

O autorze.

Źródło zdjęć: Unsplash.

Artykuły z tej kategorii

AgroPrawo.pl - 2025 

Polityka prywatności                                      Autor