W dniu 12 sierpnia 2026 r. wchodzą w życie przepisy Rozporządzenia nr 2025/40 (tzw. PPWR - Packaging and Packaging Waste Regulation), które istotnie zmienią obowiązujące regulacje dotyczące opakowań oraz odpadów opakowaniowych (samo rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r.). Nadchodzące zmiany mają szczególne znaczenie dla producentów żywności.
Jest to pierwszy (wstępny) artykuł z serii Co nowego w opakowaniach? Rozporządzenie 2025/40 w pigułce, w której wyjaśniamy najważniejsze elementy nowych wymogów mających zastosowanie do opakowań oraz odpadów opakowaniowych.
Zapraszamy do lektury!
Źródło: praca własna.
Cel nowej regulacji opakowań i odpadów opakowaniowych.
Aby kompleksowo zrozumieć nową regulację należy w pierwszej kolejności zwięźle poznać motywy jej przyjęcia.
Rozporządzenie 2025/40 jest skutkiem unijnej polityki zmierzającej do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. Jak zauważa unijny prawodawca, tworzywa sztuczne są "najbardziej wysokoemisyjnym materiałem opakowaniowym, a recykling odpadów z tworzyw sztucznych, jeśli chodzi o zużycie paliw kopalnych, jest około pięć razy lepszy niż spalanie z odzyskiem energii" (motyw nr 6). To oznacza, że przetworzenie zużytego opakowania w celu odzyskania materiału do dalszej eksploatacji jest zdecydowanie lepsze niż spalanie odpadów, w tym z wykorzystywaniem systemu odzyskiwania energii.
Zgodnie ze statystykami Eurostatu, w UE zużywa się - jako surowce pierwotne - 40% tworzyw sztucznych i 50% papieru do produkcji opakowań, a same opakowania stanowią 36% stałych odpadów komunalnych. Dlatego zdecydowano aby omawiane rozporządzenie regulowało cały cykl życia opakowań tak, aby ograniczyć ich wpływ na środowisko i zdrowie ludzi. Jak zaznacza unijny prawodawca, jest to tym bardziej istotne, że stale rosnąca ilość opakowań przy jednoczesnym problemie ich recyklingu utrudniają przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym (motyw nr 2).
Poza tym, przyjęte rozporządzenie ma na celu ujednolicenie przepisów regulujących wymogi opakowań produktów. Jak słusznie zauważono, "[r]ozdrobnione przepisy i niejasne wymogi powodują niepewność i dodatkowe koszty dla podmiotów gospodarczych" (motyw nr 1).
Co istotne, nowe rozporządzenie PPWR zastąpi Dyrektywę 94/62/WE, która harmonizowała krajowe środki dotyczące gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (art. 1 ust. 1 dyrektywy). Te przepisy wymagały jednak transpozycji na gruncie prawa państw członkowskich, które powodowały różnice między systemami prawnymi.
Warto zauważyć, że wskazanych przez unijnego prawodawcę motywów przyjęcia Rozporządzenia 2025/40 jest 187. Zdecydowana większość odnosi się do konkretnych wycinków całej regulacji. W związku z tym będą one pomocne do prawidłowego interpretowania przepisów i zostaną one wykorzystane do omawiania poszczególnych aspektów nowej regulacji.
Źródło: praca własna.
Zakres przedmiotowy i podmiotowy.
Jak już wspomniano, omawiane rozporządzenie reguluje cały cykl życia opakowań. Obejmuje to nowe obowiązki w zakresie m. in.:
- etykietowania,
- składu (w szczególności zakaz wprowadzania do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością zawierających PFAS ponad ustalone limity),
- zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych,
- ograniczania zbędnych opakowań,
- ponownego użycia opakowań,
- ponownego napełniania opakowań,
- przetwarzania odpadów opakowaniowych.
Poza tym, przewidziano także inne wymogi jakie należy spełnić by opakowanie mogło zostać wprowadzone do obrotu. Przyjęto także przepisy regulujące tzw. rozszerzoną odpowiedzialność producenta.
Należy zaznaczyć, że nie wszystkie wymogi wejdą w życie 12 sierpnia 2026 r., zdecydowano bowiem by wobec niektórych aspektów pozostawić dłuższe okresy przejściowe. Wszystkie najważniejsze daty będą szczegółowo omówione w następnym artykule.
Regulacja dotyczy wszystkich opakowań:
- niezależnie od materiału, jaki został użyty do ich produkcji,
- niezależnie od sposobu wykorzystania, np. w przemyśle, w sprzedaży detalicznej lub dystrybucji etc.,
oraz odpadów opakowaniowych (art. 2 ust. 1).
Warto zauważyć, że Dyrektywa 2008/68/WE w sprawie transportu lądowego towarów niebezpiecznych ma pierwszeństwo w razie sprzeczności z Rozporządzeniem 2025/40.
W następnym artykule omówione zostaną najważniejsze definicje oraz terminy.
ARTYKUŁ Z SERII: Co nowego w opakowaniach? Rozporządzenie 2025/40 w pigułce.
Pozostałe artykuły z tej serii:
Już wkrótce.
Artykuł nie odpowiada na Twoje pytanie?
Stan prawny aktualny na dzień: 26 czerwca 2026 r.
Pamiętaj! Artykuł nie wyczerpuje w całości zagadnienia i może się okazać, że pominięte kwestie okażą się kluczowe. W razie jakichkolwiek wątpliwości zachęcamy do skorzystania z pierwszej bezpłatnej konsultacji z adwokatem.
Źródło zdjęć: Irma Sjachlan (Pexels), praca własna.
AgroPrawo.pl - 2025