W grudniu 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok (sygn. akt P 10/16), w którym stwierdził, że interpretacja przepisów o zasiedzeniu służebności gruntowej "odpowiadającej treścią służebności przesyłu" jest niezgodna z Konstytucją. Przypominamy, że ta rewolucyjna zmiana w wykładni przepisów jest dla wielu właścicieli gruntów szansą na uzyskanie należnego odszkodowania.
Zapraszamy do lektury!
Trybunał, w wyroku z dnia 2 grudnia 2025 r. stwierdził, że dotychczasowa wykładnia przepisów regulujących służebności gruntowe oraz ich zasiedzenie jest niezgodna z Konstytucją. Przed wejściem w życie przepisów dodających do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych służebność przesyłu, istniał problem ze stawianymi urządzeniami takimi jak słupy energetyczne czy też gazociągi. Przedsiębiorstwa przesyłowe oraz sądy interpretowały to w ten sposób, że służebność gruntowa o charakterystyce służebności przesyłu była nabywana w drodze zasiedzenia po upływie 30 lat. To oznaczało, że w takiej sytuacji właścicielom gruntu nie przysługiwało wynagrodzenie ani odszkodowanie.
Trybunał stwierdził, że tworzenie nowego ograniczonego prawa rzeczowego może się odbyć wyłącznie na gruncie ustawy, a stosowanie analogii między służebnością gruntową a przesyłu jest niezgodne z podstawowym prawem ochrony własności. Tym bardziej, że instytucja zasiedzenia w istocie dość mocno ingeruje w prawo własności.
Po wyroku TK, właściciele nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe (słupy, rury etc.), a przy tym nie została ustanowiona służebność przesyłu mają prawo do dochodzenia odszkodowania. Jego wysokość zależy od rodzaju gruntu, klasy bonitacyjnej ziemi, wielkości urządzenia itp.
Co istotne, można dochodzić roszczeń za 6 lat wstecz (pozostałe żądania ulegają przedawnieniu - art. 118 k.c.).
Ponadto, można żądać ustanowienia służebności przesyłu na przyszłość, co rzecz jasna uprawnia do dochodzenia stosownego wynagrodzenia.
Artykuł nie odpowiada na Twoje pytanie?
Stan prawny aktualny na dzień: 25 czerwca 2026 r.
Pamiętaj! Artykuł nie wyczerpuje w całości zagadnienia i może się okazać, że pominięte kwestie okażą się kluczowe. W razie jakichkolwiek wątpliwości zachęcamy do skorzystania z pierwszej bezpłatnej konsultacji z adwokatem.
Źródło zdjęć: Unsplash.
AgroPrawo.pl - 2025